Chuyển đổi số - Chìa khóa giúp hợp tác xã nông nghiệp Đắk Lắk mở rộng thị trường, nâng cao giá trị nông sản

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, các hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đang từng bước đổi mới phương thức sản xuất, kinh doanh, tận dụng công nghệ để mở rộng thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm và khẳng định vai trò trong chuỗi giá trị nông nghiệp hiện đại.

Nền tảng phát triển và yêu cầu chuyển đổi số

Đến thời điểm hiện nay, toàn tỉnh Đắk Lắk có 838 hợp tác xã nông nghiệp, trong đó có 683 hợp tác xã hoạt động, bình quân thành lập mới khoảng 68 HTX/năm. Bên cạnh đó, toàn tỉnh hiện có 05 Liên hiệp hợp tác xã và 347 tổ hợp tác.Tổng số thành viên hợp tác xã đạt 48.282 thành viên, với khoảng 6.180 lao động thường xuyên; doanh thu bình quân đạt 3,8 tỷ đồng/HTX/năm, thu nhập bình quân của thành viên và người lao động đạt 55-60 triệu đồng/người/năm.

Cùng với đó, ngành nông nghiệp đã tập trung hỗ trợ phát triển hợp tác xã gắn với liên kết chuỗi giá trị. Đến nay, toàn tỉnh có 166 chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ sản phẩm, với 185 HTX tham gia liên kết với doanh nghiệp; có 104 HTX ứng dụng công nghệ cao và 39 HTX đạt chứng nhận quốc tế. Các chuỗi liên kết tập trung vào những sản phẩm chủ lực của tỉnh như cà phê, sầu riêng, lúa gạo, hồ tiêu…

Những kết quả trên đã tạo nền tảng quan trọng để các hợp tác xã đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, từ sản xuất, quản lý đến tiêu thụ sản phẩm, từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường trong bối cảnh hội nhập.

Chuyển đổi số - “Cánh cửa” mở rộng thị trường tiêu thụ

Thời gian qua, nhiều hợp tác xã trên địa bàn tỉnh đã chủ động ứng dụng công nghệ số trong hoạt động tiêu thụ sản phẩm. Thông qua các nền tảng như Facebook, TikTok, Shopee, Lazada…, các hợp tác xã từng bước đổi mới phương thức kinh doanh, cụ thể:

- Chủ động tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng trên phạm vi toàn quốc 

- Tổ chức bán hàng qua livestream, thương mại điện tử 

- Giảm phụ thuộc vào khâu trung gian, nâng cao giá trị sản phẩm 

Việc ứng dụng công nghệ số đã góp phần xóa bỏ rào cản về không gian địa lý, mở rộng thị trường tiêu thụ, đồng thời nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh của hợp tác xã. Qua đó, nông sản Đắk Lắk từng bước khẳng định vị thế trên thị trường trong nước và hướng tới thị trường xuất khẩu.

Ứng dụng công nghệ trong sản xuất và truy xuất nguồn gốc

Bên cạnh hoạt động tiêu thụ, chuyển đổi số đang được các hợp tác xã trên địa bàn tỉnh triển khai ngày càng sâu rộng trong lĩnh vực sản xuất. Nhiều hợp tác xã đã chủ động ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng sản phẩm, cụ thể:

- Áp dụng nhật ký sản xuất điện tử để quản lý, kiểm soát quy trình canh tác 

- Triển khai truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, mã số vùng trồng 

- Ứng dụng công nghệ trong tưới tiêu, giám sát môi trường sản xuất 

- Tổ chức sản xuất theo các tiêu chuẩn như VietGAP, 4C, Rainforest Alliance.

Việc ứng dụng đồng bộ các giải pháp chuyển đổi số đã góp phần nâng cao tính minh bạch, tăng cường khả năng truy xuất thông tin sản phẩm, qua đó nâng cao uy tín của hợp tác xã, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường trong nước và xuất khẩu.

Điển hình hợp tác xã tiên tiến - động lực lan tỏa chuyển đổi số

Thực tiễn tại Đắk Lắk đã xuất hiện nhiều hợp tác xã điển hình tiên tiến, chủ động ứng dụng chuyển đổi số gắn với liên kết chuỗi giá trị.

Tiêu biểu như HTX Dịch vụ Công bằng Ea Tu (Phường Buôn Ma Thuột) đã triển khai số hóa vùng trồng, áp dụng nhật ký điện tử, truy xuất nguồn gốc và liên kết tiêu thụ cà phê theo tiêu chuẩn quốc tế, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm; HTX Nông nghiệp dịch vụ công bằng Ea Kiết (xã Ea Kiết) là mô hình điển hình trong sản xuất cà phê bền vững theo tiêu chuẩn Fairtrade, ứng dụng quy trình kỹ thuật tiên tiến và truy xuất nguồn gốc; HTX Nông nghiệp 714 (xã Ea Păl) là những mô hình tiêu biểu trong ứng dụng công nghệ, tổ chức sản xuất theo chuỗi và mở rộng thị trường tiêu thụ. Các mô hình này cho thấy, khi hợp tác xã chủ động chuyển đổi số, hiệu quả sản xuất kinh doanh được nâng lên rõ rệt, tạo động lực lan tỏa trong toàn khu vực kinh tế tập thể.

Chính sách hỗ trợ - “Đòn bẩy” thúc đẩy chuyển đổi số

Việc phát triển hợp tác xã gắn với chuyển đổi số trên địa bàn tỉnh được quan tâm triển khai thông qua các cơ chế, chính sách như Nghị quyết số 20/2025/NQ-HĐND và Nghị định số 98/2018/NĐ-CP.

Các chính sách tập trung hỗ trợ phát triển vùng nguyên liệu, xây dựng thương hiệu, đào tạo nguồn nhân lực, ứng dụng công nghệ và xúc tiến thương mại, qua đó tạo điều kiện thuận lợi để các hợp tác xã từng bước tham gia sâu vào nền kinh tế số.

Tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trong thời gian tới

Trong thời gian tới, tỉnh Đắk Lắk xác định tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trong khu vực kinh tế tập thể, trong đó tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm sau: (1) Nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ quản lý hợp tác xã; (2) Hỗ trợ ứng dụng công nghệ trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm; (3) Hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc, mã số vùng trồng và (4) Tăng cường kết nối thị trường thông qua các nền tảng số. 

Việc triển khai đồng bộ các giải pháp nêu trên sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của hợp tác xã, thúc đẩy phát triển kinh tế tập thể theo hướng hiện đại, bền vững trong bối cảnh chuyển đổi số.

Chuyển đổi số đang trở thành “Chìa khóa” giúp các hợp tác xã nông nghiệp Đắk Lắk mở rộng thị trường, nâng cao giá trị nông sản và phát triển bền vững. Với nền tảng sẵn có, cùng sự hỗ trợ của cơ chế, chính sách và sự chủ động đổi mới của các hợp tác xã, khu vực kinh tế tập thể của tỉnh được kỳ vọng sẽ tiếp tục bứt phá mạnh mẽ, đóng góp quan trọng vào phát triển nông nghiệp hiện đại trong thời kỳ mới.

Tâm Đan - KTHT&NNNT